Cypr

Cypr

Ustawodawstwo podatkowe Republiki Cypru należy do najbardziej atrakcyjnych systemów prawnych państw Unii Europejskiej. Szczególnie efektywne są struktury wykorzystujące spółki cypryjskie w zakresie zysków kapitałowych, działalności holdingów, optymalizacji podatkowej wynagrodzeń członków zarządów, rad nadzorczych oraz wszelkich transakcji dotyczących papierów wartościowych.

Najniższy w Unii Europejskiej poziom opodatkowania przedsiębiorstw – 12,5% oraz zaledwie 19% stawka podatku VAT nie oddają całokształtu „oferty legislacyjnej” Cypru. Cypr jest jednak także dynamicznie rozwijającym się centrum usług finansowych, co w połączeniu z dobrodziejstwami cypryjskiego prawa podatkowego, czyni Republikę Cypru szczególnie atrakcyjnym miejscem dla inwestorów zagranicznych. Poziom profesjonalnych usług bankowych, prawnych i doradczych na lokalnym cypryjskim rynku należy do najwyższych w UE. Jednocześnie cypryjski system podatkowy jest idealnie dopasowany do potrzeb inwestorów, zarówno z UE, jak i spoza jej granic. Koszty podatkowe należą do najważniejszych czynników branych pod uwagę przez inwestorów przy podejmowaniu decyzji o kierunkach inwestycyjnych. Cypryjskie struktury inwestycyjne, jako zapewniające najniższe w całej UE „straty podatkowe”, pozwalają na maksymalizację stopy zwrotu z inwestycji. Zwolnienie z opodatkowania zysków kapitałowych osiągniętych ze sprzedaży papierów wartościowych w powiązaniu z eliminacją bądź znaczącą redukcją opodatkowania u źródła innych kategorii dochodów w oparciu o regulacje umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz postanowienia dyrektyw UE zapewnia inwestorom możliwość zwiększenia stopy zwrotu z danej inwestycji nawet o kilkanaście punktów procentowych. Dochód wygenerowany dzięki wykorzystaniu cypryjskich wehikułów inwestycyjnych może być w dalszej kolejności przekazany inwestorowi we wskazanej przez niego formie bez jakiegokolwiek podatku u źródła. Cypryjskie spółki i fundusze inwestycyjne stanowią struktury efektywne zarówno inwestycyjnie, jak i podatkowo, odpowiednie dla inwestorów z całego świata.

Rodzaje struktur Cypryjskich

Struktury wielopoziomowe

Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, iż Cypr jako państwo członkowskie UE korzysta z wszelkich przywilejów prawa europejskiego, w tym traktatowego zakazu dyskryminacji, także podatkowej. Jednocześnie wewnętrzne ustawodawstwo Cypru pozwala na neutralny podatkowo transfer kapitału do typowych rajów podatkowych, takich jak Seszele, Kajmany czy Belize. Z tego względu spółki cypryjskie są nieodłącznym ogniwem struktur wielopoziomowych, obejmujących co najmniej dwie spółki optymalizujące obciążenia podatkowe. Dzięki wykorzystaniu spółki cypryjskiej nie znajdą zastosowania ograniczenia dotyczące tzw. podatku „u źródła” oraz inne obowiązki, które obciążałyby bezpośredni obrót ze spółką o charakterze offshore.

Struktury holdingowe

Do najczęściej stosowanych rozwiązań cypryjskich należy spółka o charakterze holdingu ich celem może być optymalizacja opodatkowania zysków z papierów wartościowych (np. udziałów, akcji). Spółki cypryjskie gromadzące dywidendy są zwolnione z opodatkowania w odniesieniu do tych zysków. Spółki holdingowe częstokroć zarządzają także podległymi jednostkami, jak również udzielają im licencji na korzystanie ze znaków towarowych, co pozwala na zmniejszenie podstawy opodatkowania spółek zależnych.

Struktury tradingowe

Odpowiednie ukształtowanie struktury działalności handlowej prowadzonej na arenie międzynarodowej pozwala na uzyskanie daleko idących korzyści podatkowych. Niezależnie od konkretnych kanałów przepływu towarów bądź usług, w przypadku ich sprzedaży w państwach członkowskich Unii Europejskiej, najbardziej korzystne fiskalnie jest dokonanie sprzedaży przez spółkę na Cyprze. W przypadku tej bowiem jurysdykcji spełniony jest szereg warunków pozwalających na ich efektywną podatkowo sprzedaż, przy jednoczesnym braku ograniczeń przewidzianych dla jurysdykcji offshore, czy szerzej dla państw nienależących do UE. Dochód uzyskany z działalności operacyjnej cypryjskiej spółki handlowej będzie podlegał najniższemu dopuszczalnemu w UE opodatkowaniu korporacyjnemu, jednocześnie spółka będzie mogła pomniejszyć swą podstawę opodatkowania o szereg kosztów, co jeszcze bardziej zmniejszy efektywną stopę podatku dochodowego. W przypadku działalności w zakresie usług, możliwe jest zastosowanie struktury wielopoziomowej, w której spółka cypryjska sprzedaje docelowym odbiorcom w państwach członkowskich UE usługi nabyte uprzednio od spółki mającej siedzibę w jurysdykcji offshore bądź, co częstsze, na terytorium Zjednoczonych Emiratów Arabskich. W tym ostatnim przypadku gros zysku z działalności operacyjnej pojawi się w spółce zarejestrowanej w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, która w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Spółki celowe

Szczególnym rodzajem wykorzystania spółek cypryjskich są spółki celowe, tworzone do optymalizacji opodatkowania jednorazowych transakcji, głównie dotyczących zbycia papierów wartościowych. W przypadku zbycia papierów wartościowych na terytorium Polski przez polskiego rezydenta podatkowego uzyskany w ten sposób dochód, co do zasady, podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym, przy czym w przypadku sprzedaży przez osobę fizyczną opodatkowanie będzie miało charakter progresywny, a większość zysków opodatkowana zostanie 32% stawką podatku. Przeniesienie własności określonych papierów wartościowych na spółkę cypryjską przed planowaną transakcją ich zbycia spowoduje, że ich późniejsza sprzedaż będzie wolna od podatku dochodowego. Spółki cypryjskie są bowiem zwolnione z podatku od zysków wygenerowanych ze sprzedaży udziałów, akcji i innych papierów wartościowych. Kanały dalszej dystrybucji osiągniętych w ten sposób zysków są różne, choć częstokroć pozwalają one na neutralny podatkowo powrót tych środków do Polski.

Wynagrodzenie dyrektorów spółek cypryjskich

Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2013 r. nowym brzmieniem polsko - cypryjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wynagrodzenia polskich rezydentów podatkowych z tytułu pełnienia członków zarządu w spółkach cypryjskich są opodatkowane w Polsce wedle skali podatkowej. Odpowiedzią na powyższe zmiany jest możliwość neutralnej podatkowo wypłaty środków ze spółki cypryjskiej za pośrednictwem spółki w Zjednoczonych Emiratach Arabskich bądź komandytowej spółki prawa słowackiego. Innym rozwiązaniem jest wykorzystanie cypryjskiej spółki osobowej (ang. limited partnership), której zyski wypłacone polskiemu wspólnikowi są zwolnione z opodatkowania zarówno w Polsce, jak i na Cyprze.

Dywidenda wypłacona ze spółki cypryjskiej

Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2013 r. nowym brzmieniem polsko- cypryjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dywidendy wypłacone ze spółek cypryjskich są opodatkowane w Polsce 19% podatkiem dochodowym. Odpowiedzią na powyższe zmiany jest możliwość neutralnej podatkowo wypłaty środków ze spółki cypryjskiej za pośrednictwem spółki w Zjednoczonych Emiratach Arabskich bądź komandytowej spółki prawa słowackiego. Innym rozwiązaniem jest wykorzystanie cypryjskiej spółki osobowej (ang. limited partnership), której zyski wypłacone polskiemu wspólnikowi są zwolnione z opodatkowania zarówno w Polsce, jak i na Cyprze.

Spółki cypryjskie jako akcjonariusz polskiej spółki komandytowo-akcyjnej

Szczególnym rodzajem wykorzystania spółek cypryjskich jest objęcie przez spółkę będącą rezydentem podatkowym Cypru funkcji akcjonariusza polskiej spółki komandytowo-akcyjnej. Jako że spółka będąca akcjonariuszem powyższej struktury jest rezydentem podatkowym obcego państwa nie może, co do zasady, podlegać opodatkowaniu w Polsce. Tym samym niemal cały zysk osiągnięty z działalności operacyjnej polskiej spółki komandytowo-akcyjnej jest w sposób neutralny podatkowo transferowany na Cypr, gdzie może korzystać ze zwolnienia podatkowego, jako dochód z zysków kapitałowych. Pojęcie „zysków kapitałowych” na gruncie prawa cypryjskiego ma szeroki zakres znaczeniowy, zaś w powyższym przypadku dochód uzyskany przez spółkę cypryjską w związku z tym, iż jest ona akcjonariuszem polskiej spółki komandytowo-akcyjnej, jest traktowany jako quasi dywidenda. Dochód uzyskany w powyższym przypadku przez spółkę cypryjską ma quasi bierny charakter, jako że jest konsekwencją powzięcia uchwały przez walne zgromadzenie akcjonariuszy o podziale zysku, lecz jednocześnie dochód ten nie spełnia wymogów przewidzianych dla którejkolwiek z kategorii dochodów biernych, określonych w art. 10 – 12 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Cyprem. W szczególności dochód ten nie jest dywidendą. W świetle postanowień art. 7 umowy z Cyprem, zyski przedsiębiorstwa jednego umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim umawiającym się państwie przez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim państwie, jednak tylko do takiej wysokości, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi. Zgodnie z art. 3 ust. 1 umowy określenie „przedsiębiorstwo umawiającego się państwa” oznacza przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w umawiającym się państwie. W analizowanym przypadku akcjonariuszem polskiej spółki komandytowo-akcyjnej jest osoba prawna prawa cypryjskiego – zagraniczne przedsiębiorstwo, prowadzące działalność gospodarczą nastawioną na osiąganie zysków, czego formą jest ulokowanie kapitału z polskiej spółce komandytowo-akcyjnej. Przedsiębiorstwo to jest opodatkowane od całości swoich zysków wedle prawa Republiki Cypru. Zgodnie z postanowieniami art. 5 polsko – cypryjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania "zakład" oznacza stałą placówkę przez którą prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa. Słusznie zatem zauważył WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt III SA/Wa 1637/10), iż „Skoro (…) przedsiębiorstwem jest spółka komandytowo – akcyjna, zarejestrowana w Polsce, z siedzibą w Polsce i prowadząca działalność w Polsce to nie może być równocześnie własnym zakładem położnym w Polsce. Również nie można uznać, że akcjonariusz posiadający akcje w spółce – przedsiębiorstwie w Polsce, posiada w Polsce zakład w rozumieniu szeroko zacytowanych przepisów umowy polsko – cypryjskiej. Posiada akcje w przedsiębiorstwie, które mają przynieść zyski.” Powyższy kierunek interpretacyjny znajduje potwierdzenie w cytowanym powyżej „precedensowym” wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2011 r., w którym sąd uznał, że „wygenerowane i przekazane akcjonariuszowi, będącego cypryjską osobą prawną, zyski z polskiej spółki komandytowo - akcyjnej będą stanowiły zyski do opodatkowania jako zysk przedsiębiorstwa, stosownie do art. 7 ust. 1 umowy polsko - cypryjskiej.”. Zastrzec jednak należy, że linia interpretacyjna organów podatkowych jest w powyższym zakresie niekorzystna dla podatników.

Optymalizacja opodatkowania transakcji zbycia udziałów lub akcji przy wykorzystaniu spółek cypryjskich.

Transakcja sprzedaży udziałów lub akcji dokonana przez polską spółkę bądź osobę fizyczną będącą rezydentem podatkowym w Polsce, tj. objętą nieograniczonym obowiązkiem podatkowym, generuje przychód podatkowy. Przychód ten po pomniejszeniu o koszty jego uzyskania podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym. Odpłatne zbycie udziałów (akcji) może także w niektórych przypadkach stanowić z prawnopodatkowej perspektywy dywidendę i wówczas opodatkowaniu podlegać będzie przychód. Przypadki, w których odpłatne zbycie udziałów (akcji) stanowić będzie dywidendę zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o CIT (będzie to np. dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów lub akcji na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów lub akcji). Co do zasady jednak opodatkowaniu będzie podlegał dochód, czyli nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym, jeżeli zaś koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą. Metoda ustalania kosztów podatkowych w przypadku odpłatnego zbycia udziałów lub akcji uzależniona jest od sposobu objęcia tych walorów majątkowych. Generalnie rzecz ujmując olbrzymia większość przypadków odpłatnego zbycia udziałów lub akcji będzie pociągała konieczność zapłaty 19% podatku dochodowego, co w oczywisty sposób pozostawia dużą płaszczyznę do działań optymalizujących opodatkowanie ww. transakcji.

Cypryjskie ustawodawstwo przewiduje 10% poziom opodatkowania korporacyjnego. Pomimo faktu, iż jest to najniższe opodatkowanie osób prawnych w UE, regulacje wewnętrznego prawa podatkowego Cypru przewidują szereg zwolnień podatkowych redukujących w określonych przypadkach efektywny poziom opodatkowania do zera. W przypadku, gdy spółka cypryjska dokona sprzedaży udziałów lub akcji w spółkach zagranicznych (np. w polskiej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością), przychód uzyskany z tego tytułu będzie zwolniony z opodatkowania.

Forma prawna przeniesienia na spółkę cypryjską posiadanych papierów wartościowych powinna być dopasowana do regulacji lokalnego prawodawstwa państwa rezydencji udziałowców bądź akcjonariuszy spółki, której udziały lub akcje są wnoszone do spółki cypryjskiej. W przypadku polskich rezydentów podatkowych będzie to prawo polskie. W praktyce stosowane są tu różne rozwiązania począwszy od aportów a skończywszy na darowiźnie posiadanych przez osoby fizyczne udziałów lub akcji w polskich spółkach na rzecz spółek cypryjskich, z reguły posiadających strukturę nominalną, tj. taką, w której w cypryjskim organie rejestrowym zamiast rzeczywistego beneficjenta figuruje powiernik. Następnym krokiem jest sprzedaż udziałów lub akcji przez spółkę cypryjską, która akumuluje uzyskany z tego tytułu nieopodatkowany dochód. Kanały jego dalszej dystrybucji są powszechnie znane – tj. dywidenda oraz wynagrodzenie dyrektorów (członków zarządu) spółki cypryjskiej. Zastrzec należy, iż w przypadku agresywnych struktur podatkowych (np. opartych na darowiźnie udziałów lub akcji w polskiej spółce na rzecz spółki cypryjskiej) rzeczywisty beneficjent, który dokonał darowizny tych papierów wartościowych na rzecz spółki cypryjskiej, w której posiada 100% udziałów, pozostaje ukryty za strukturą nominalną, co pozwala w pełni bezpiecznie transferować zysk wygenerowany przez spółkę cypryjską w postaci wynagrodzenia dyrektora. W tym bowiem przypadku rzeczywisty udziałowiec spółki widnieje w cypryjskim sądzie rejestrowym „jedynie” jako jej dyrektor, co skutecznie eliminuje i tak niewielkie ryzyko podniesienia przez krajowe organy podatkowe zarzutu „ukrytej” dywidendy. Ryzyko to jest bliskie zeru, gdyż od 2004 r. nie obowiązuje w prawie polskim tzw. generalna klauzula obejścia prawa podatkowego, która w powyższym zakresie mogłaby być jedyną podstawą prawną do zakwestionowania korzystnego podatkowo transferu środków pieniężnych ze spółki cypryjskiej do jej dyrektora, będącego jednocześnie udziałowcem tej spółki.